Bước khởi động thiết thực cho chương trình hợp tác toàn diện giữa Nhà trường và địa phương
Đoàn công tác Trường Đại học Tây Bắc làm việc với UBND xã Mường Chanh
Đoàn công tác Trường Đại học Tây Bắc chụp ảnh lưu niệm trước điểm trải nghiệm nghề gốm dân tộc Thái xã Mường Chanh.
Chiều ngày 18 tháng 4 năm 2026, đoàn công tác của Trường Đại học Tây Bắc do TS. Nguyễn Văn Định – Hiệu trưởng Nhà trường – dẫn đầu, cùng GS. TS. Nguyễn Xuân Kính – Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa – đã có buổi làm việc chính thức và khảo sát thực địa tại xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La, mở đầu cho hành trình hợp tác nhiều kỳ vọng giữa Nhà trường và địa phương.
Bối cảnh và ý nghĩa của chuyến công tác
Trước đó, UBND xã Mường Chanh đã gửi Công văn số 302/UBND-VHXH đề nghị Trường Đại học Tây Bắc phối hợp đồng tổ chức Hội thảo khoa học – thực tiễn với chủ đề "Nghiên cứu phát triển du lịch xã Mường Chanh theo hướng Lịch sử – Sinh thái – Trải nghiệm, gắn với bảo tồn di sản và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc", dự kiến diễn ra vào tháng 5 năm 2026. Nhận thấy sự phù hợp với sứ mệnh gắn kết Nhà trường trong sự phát triển vùng Tây Bắc, Trường Đại học Tây Bắc đã nhất trí và ban hành Công văn số 510/ĐHTB-KHCN ngày 07/4/2026 chính thức tham gia phối hợp.
Chuyến công tác ngày 18/4 là bước chuẩn bị quan trọng: đoàn đến trực tiếp lắng nghe lãnh đạo địa phương, tiếp cận thực địa và trao đổi để xác định rõ nội dung, định hướng khoa học cho Hội thảo sắp tới.
Buổi làm việc chính thức tại UBND xã
Buổi làm việc diễn ra từ 15h00 đến 17h30 tại trụ sở UBND xã Mường Chanh với sự tham dự của lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND xã; đại diện HTX cà phê Aratay; các nghệ nhân, người cao tuổi có uy tín am hiểu di tích lịch sử địa phương; cùng toàn thể đoàn công tác Trường Đại học Tây Bắc.
Tại buổi làm việc, UBND xã trình bày toàn cảnh về tình hình kinh tế – xã hội, tiềm năng du lịch với hệ thống 07 khu di tích lịch sử cách mạng và 11 điểm du lịch sinh thái trải nghiệm đặc sắc, cùng nghề gốm truyền thống của người Thái đã có từ hàng trăm năm nhưng đang đứng trước nguy cơ thất truyền.
" Mường Chanh có đủ tiềm năng để trở thành một điểm đến du lịch có bản sắc riêng – điều quan trọng là chúng ta cần một nền tảng khoa học vững chắc và chương trình hành lâu dài. "
GS. TS. Nguyễn Xuân Kính – Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa
Đoàn công tác của Trường Đại học Tây Bắc đã có nhiều trao đổi sâu, có giá trị về các hướng nghiên cứu cần triển khai: từ việc lập hồ sơ khoa học cho các di tích cách mạng, xây dựng nội dung thuyết minh lịch sử, tư vấn quy hoạch du lịch sinh thái, đến các giải pháp bảo tồn văn hóa dân tộc và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá du lịch.
Khảo sát thực địa – Gặp gỡ người dân và nghệ nhân
Sau buổi làm việc, đoàn tiến hành khảo sát thực địa tại một số địa điểm tiêu biểu. Điểm đến đầu tiên là giếng nước cổ Nàng Bua – Nong Luông, nguồn nước linh thiêng gắn bó lâu đời với đời sống tâm linh và sinh hoạt của cộng đồng bản Cang Mường – một tài nguyên văn hóa độc đáo cần được bảo tồn và khai thác đúng hướng.
GS. TS. Nguyễn Xuân Kính và đoàn trao đổi trực tiếp với nghệ nhân làm gốm truyền thống.
Đoàn chụp ảnh lưu niệm trước nhà sàn – điểm trải nghiệm nghề gốm dân tộc Thái.
Điểm nhấn của buổi khảo sát là chuyến thăm cơ sở làm gốm truyền thống tại bản Ten Hịa. Tại đây, GS. TS. Nguyễn Xuân Kính cùng các thành viên đoàn đã ngồi lại, trực tiếp lắng nghe nghệ nhân chia sẻ về kỹ thuật làm gốm đặc biệt và hiếm có của người Thái, khác biệt hoàn toàn với các dòng gốm phổ biến trong nước. Hiện toàn xã chỉ còn 03 hộ gia đình duy trì nghề này.
Sự quan tâm, trân trọng của đoàn đối với những người thợ thủ công lớn tuổi đã tạo ra bầu không khí thân mật, cởi mở, giúp thu thập được nhiều thông tin quý giá làm cơ sở cho công tác nghiên cứu và lập hồ sơ di sản phi vật thể trong thời gian tới.
Định hướng hợp tác Trường Đại học Tây Bắc – Xã Mường Chanh
→ Khảo sát, lập hồ sơ khoa học cho 07 khu di tích lịch sử cách mạng; xây dựng nội dung thuyết minh và tuyến tham quan.
→ Nghiên cứu, đề nghị công nhận nghề gốm truyền thống là Di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh/quốc gia.
→ Tư vấn xây dựng sản phẩm du lịch "Lịch sử – Sinh thái – Trải nghiệm" đặc trưng cho Mường Chanh.
→ Mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng du lịch cộng đồng, hướng dẫn viên địa phương cho người dân.
→ Đưa sinh viên về thực tập, hỗ trợ số hóa tài liệu lịch sử và xây dựng bản đồ du lịch số.
→ Phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học – thực tiễn vào tháng 5 năm 2026 tại xã Mường Chanh.
Kết quả và bước tiếp theo
Kết thúc chuyến công tác, hai bên đã thống nhất về các nội dung trọng tâm của Hội thảo sắp diễn ra, bao gồm bốn nhóm chủ đề: Lịch sử cách mạng, Du lịch sinh thái, Bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Thái – Mông, và Ứng dụng công nghệ số trong du lịch. Trường Đại học Tây Bắc sẽ chịu trách nhiệm huy động chuyên gia, giảng viên tham gia xây dựng tham luận và tư vấn kỹ thuật; UBND xã đảm bảo hậu cần và huy động sự tham gia của cộng đồng địa phương.
TS. Nguyễn Văn Định – Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Bắc – nhấn mạnh: "Chúng tôi không đến để làm thay mà đến để làm cùng. Mục tiêu của Nhà trường là đồng hành thực chất, bền vững, để chính người dân Mường Chanh trở thành chủ thể của sự phát triển du lịch trên quê hương mình."
Đây là bước khởi đầu quan trọng cho mối quan hệ hợp tác dài hạn giữa Trường Đại học Tây Bắc và xã Mường Chanh – một mô hình điển hình về gắn kết đại học với địa phương trong phát triển kinh tế – xã hội vùng miền núi Tây Bắc, góp phần thực hiện Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Sơn La về phát triển du lịch giai đoạn 2025 – 2030.